Vraag en antwoord

Selectie uit de vraag & antwoord database *

1. In de eerste helft van de 16de eeuw waren een soort balletten ontstaan, die zich aan het Engelse hof ontwikkelden onder de naam masques (ook mask of maskerade of maskerspel genoemd vanwege het gebruik, om bij het dansen maskers te dragen), die onder de regering van koningin Elisabeth meer en meer de richting uitgingen van het drama met muziek en dus de basis voor de opera vormden. Een masque bevatte naast muziek en dans ook nog gesproken tekst, en legde sterk de klemtoon op weelderige kostumering en elegante, sierlijke intermezzi. De masques verdwijnen met de komst van de opera, maar je ziet dat de eerste opera's allerlei elementen van de masques hebben, zoals gesproken tekst.
2. Men kende in Engeland zeer vroeg de begeleide monodie. Reeds in 1601 verscheen een "First book of Ayres" van den Engelse luit-virtuoos Robert Jones (Let op: Caccini's "Nuove Musiche" werd een jaar later, in 1602, gepubliceerd). In hetzelfde jaar, 1601, gaven de dichter-musicus Thomas Campion en de luitspeler Philpp Roseter een vergelijkbare bundel als die van Jones uit.

In 1660 besteeg Karel II de Engelse troon en nu deden zowel de Franse als de Italiaanse muziek zich in Engeland gelden. Eerst in 1685 kwam er voor het eerst weer een opera, op Engelse tekst, in Engeland tot uitvoering: "Albion and Albanius", tekst van John Dryden, muziek van Lewis Grabu. Interessant is dat Dryden zelf een definitie van een opera geeft: "An opera is a poetical tale, or fiction, represented by vocal and instrumental music, adorned with scenes, machines and dancing...". Met de italiaanse (en ook franse) opera als model geeft hij het recitatief als drager van de handeling en de aria's ("which for want of a proper English word, I must call the songish part") als een aangename muzikale verpozing.

In 1680 begon Purcell dramatische muziek te componeren. In feite zijn de opera's van Purcell niet meer dan opera­schetsen. Het enige werk, dat de naam opera verdient, is "Dido and Aeneas", dat in de winter van 1688 op 1689 voor het eerst is uitgevoerd. Essentie van de opera is dat de handeling niet rust op gesproken dialoog maar op een recitatief in Italiaanse stijl.

In de literatuur wordt de toneelmuziek van Purcell op Dido en Aeneas na, "dramatic opera" of semi-opera genoemd, een term die verwijst naar een soort muziektheater tussen 1673 en 1710 waarin een compleet toneelstuk is verwerkt en sterk is beïnvloed door de masque (met gesproken tekst, zang en dans). King Arthur en The Fairy-Queen zijn er voorbeelden van.

Overigens; in Engeland was er in het algemeen een korte, briljante bloeitijd tegen het eind van de 17e eeuw met deze Purcell die werd gevolgd door een vrijwel volledige capitulatie voor de Italiaanse stijl, waaraan Händel een grote bijdrage heeft geleverd.